Luca Tempel is angstcoach en oprichter van Coachpraktijk Tula. Met haar achtergrond in de tandheelkunde en coaching helpt ze zowel volwassenen als kinderen om angstpatronen te doorbreken en controle over hun mondgezondheid terug te krijgen.
Een moeder, bezorgd over de angst rond tandartsbezoeken, vroeg bij de balie of er hulp was voor haar zoontje Jaden, die elke tandartsafspraak als een nachtmerrie beleefde.
Jaden, een driejarige peuter, moest van het consultatiebureau naar de tandarts vanwege zijn achterlopende gebit. De moeder straalde niet alleen diepe bezorgdheid uit, maar vooral een immense liefde toen ze zei: “Ik wil niet dat hij net als ik wordt.” Ze was zelf angstig, maar vastbesloten om de vicieuze cirkel van tandartsangst te doorbreken.
De kennismaking: Creëren van veiligheid op ooghoogte
Bij binnenkomst was Jaden verlegen en stil, zijn knuffelkonijntje stevig vasthoudend als een veilig baken in de klinische omgeving. Om vertrouwen op te bouwen, ging ik direct op ooghoogte van Jaden zitten om te communiceren. Respect is het begin van vertrouwen; een kind kijkt liever niet op naar een vreemde in een medische setting.
Ik begon niet met Jaden, maar met zijn knuffel: “Wat een stoer konijn heb je daar! Vind je hem lief?” Zo verschuift de focus van de angstige elementen naar een gevoel van veiligheid en vertrouwdheid.
Tell-Show-Do: Het belang van voorspelbaarheid
Vertrouwen bouw je niet op met abstracte woorden, maar met voorspelbaar gedrag. Ik paste de Tell-Show-Do methode toe, een effectieve techniek in de kindertandheelkunde om angst te verminderen en autonomie te vergroten.
- Tell (Vertellen): Ik legde in eenvoudige taal uit wat we zouden doen, zoals het tellen van tanden met een telstokje.
- Show (Tonen): Ik betrok Jaden bij het proces door hem zelf een bekertje water vast te laten houden en de speekselzuiger te laten bedienen.
- Do (Doen): De daadwerkelijke handeling uitvoeren.
Het doorbreken van angstprojectie
Toen we naar de behandeltafel liepen, merkten we angstprojectie op. De moeder nam plaats in de stoel om het goede voorbeeld te geven, maar haar spanning was voelbaar. Jaden weigerde instinctief bij haar op schoot te gaan. Kinderen pikken stresssignalen van hun ouders feilloos op.
Ik koos voor reframing in plaats van dwang. Ik nodigde Jaden uit om zelf op de grote stoel te klimmen: “De stoel is als een glijbaan. En je konijn mag bij je blijven.” Dit creëerde een speelse sfeer zonder strijd.
De essentie van het verhaal
Ongeacht de leeftijd van de patiënt, draait alles om het respecteren van grenzen en het opbouwen van vertrouwen. Mijn professionele overtuiging is simpel: angst verdwijnt door veiligheid te bieden, niet door druk uit te oefenen.
Uit onderzoek en ervaring blijkt dat tandartsangst bij volwassenen vaak in de kindertijd begint. Om toekomstige mondgezondheid te waarborgen, moet er vandaag bij kinderen worden begonnen. Dit vereist geborgenheid, behoud van autonomie en positieve bekrachtiging.
