In recent nieuws kwam naar voren hoe zorgen worden geuit over desinformatie op sociale media omtrent mondgezondheid. Hieronder vind je een samenvatting en handige tips;
Op sociale media wordt veel gedeeld over mondhygiëne en het verkrijgen van een stralend wit gebit. Echter, niet alles wat je ziet is waar. Sterker nog, sommige informatie kan gevaarlijk zijn. Denk hierbij aan influencers die nepbehandelingen aanprijzen of video's waarin bekende tandartsen dingen zeggen die ze nooit werkelijk hebben uitgesproken. Dit fenomeen staat bekend als deepfakes.
Wat zijn deepfakes en waarom zijn ze gevaarlijk?
Een deepfake is een manipulatieve video of audio die gecreëerd is met behulp van technologie. Het lijkt alsof een echt persoon iets zegt of doet, terwijl dat niet het geval is. Hierdoor kan foutieve informatie plotseling geloofwaardig lijken.
Bijvoorbeeld: je bekijkt een video waarin een bekende tandarts een "wondermiddel" aanbeveelt. Echter, in werkelijkheid heeft die tandarts dit nooit gezegd. Dit kan mensen misleiden en zelfs hun gezondheid in gevaar brengen.
De rol van influencers
Influencers hebben vaak een groot aantal volgers, waardoor mensen hen vaak vertrouwen. Echter, niet elke influencer bezit medische kennis. Sommigen promoten producten of behandelingen zonder enig bewijs van effectiviteit.
Dit kan leiden tot:
- verkeerde behandelingen thuis
- uitstellen van juiste zorg
- schade aan tanden of gezondheid
Kan technologie dit probleem oplossen en ons beschermen?
Nieuwe technologieën, zoals kunstmatige intelligentie (AI), kunnen helpen bij het detecteren van nepnieuws. Echter, AI is niet onfeilbaar en kan ook fouten maken. Onderzoek toont aan dat AI soms incorrecte informatie geeft of oude verouderde ideeën herhaalt.
Deskundigen benadrukken dan ook dat technologie alleen niet voldoende is.
Wat werkt dan wél?
Volgens tandartsen en onderzoekers is een gecombineerde aanpak vereist:
- AI om verdachte informatie snel op te sporen
- Factcheckers om informatie te verifiëren
- Bevoegde instanties om onjuiste content te verwijderen
- Zorgprofessionals om uitleg te geven en context te bieden
- De gemeenschap om ervaringen te delen en vragen te stellen
- Vooral van belang: betrokkenheid van echte experts. Zij kunnen complexe informatie op een begrijpelijke manier uitleggen.
Waarom is dit zo uitdagend?
In de gezondheidszorg is informatie vaak complex. Een advies kan voor de ene persoon passend zijn, maar voor de ander niet. AI en sociale media houden hier niet altijd rekening mee.
Een kleine fout kan grote gevolgen hebben. Bijvoorbeeld kan iemand:
- een behandeling uitstellen
- een verkeerde beslissing nemen
- schade oplopen
Wat kun jij zelf doen om je te beschermen?
Je kunt zelf actie ondernemen om misleiding te voorkomen:
1. Controleer de bron
Controleer of de informatie afkomstig is van een echte tandarts, ziekenhuis of gerenommeerde organisatie.
2. Wees kritisch ten aanzien van video's
Ziet iets er te perfect of onnatuurlijk uit? Het zou een deepfake kunnen zijn.
3. Vertrouw niet blindelings op influencers
Het aantal volgers van iemand betekent niet automatisch dat de informatie juist is.
4. Raadpleeg meerdere bronnen
Lees of bekijk dezelfde informatie op verschillende websites.
5. Vraag advies aan een professional
Heb je twijfels? Neem contact op met je eigen tandarts of huisarts.
Influencers en social media kunnen ook een positieve rol spelen
Influencers zijn niet per definitie negatief; ze kunnen juist een positieve invloed hebben op (mond)gezondheid. Ze kunnen mensen bewust maken van het belang van goed poetsen, gezonde gewoontes promoten en betrouwbare informatie delen in samenwerking met tandartsen of mondhygiënisten. Op deze manier zetten ze hun invloed en bereik op een constructieve wijze in.
Tot slot
De strijd tegen mythes en misleidende beloftes rond mondgezondheid is geen eenvoudige taak. Technologie kan helpen, maar menselijke betrokkenheid blijft essentieel. Vooral deskundigen die heldere uitleg geven, spelen een cruciale rol.
Blijf dus kritisch, stel vragen en vertrouw niet zomaar alles wat je online tegenkomt. Je gezondheid is te waardevol om aan het toeval over te laten.
Foto: Chat GPT ;-)
